De Grammofoonversterker Proton

Als je vroeger in de RadioBulletins van de jaren 50 - 60 keek, zag je vaak reclame voor de producten van de Muiderkring/Amroh. Met gretige ogen bekeek je het bouwontwerp van bv. een grammofoonversterker. Dat was iets om indruk te maken op de dames bij een feestje bij je thuis. Je zat net op dansles en kon het verschil tussen man en vrouw redelijk goed inschatten, spannende tijden.  Wij hadden al wel een grammofoon thuis ( Sanders-grammofoon ), maar een zelfgemaakte was natuurlijk indrukwekkender.
Maar ja, het bleef bij dromen. Toch blijft zoiets knagen. Ik heb genoeg chassisdelen van Amroh en ook de componenten om de Proton te maken, de frontpaat is echter wel een uitdaging, maar toch wel erg lastig voor een prutser als ik. Een tweede trigger om het ding te bouwen kwam van een kennis die mij een stel oude chassis schonk die voor een deel van Amroh waren. Het was van alles, alleen geen Proton of Deuteron. Er was wel een Capriccio bij, een bandrecorderversterker. Dit apparaat zal ik binnenkort beschrijven. Er ontbreekt nog wel een kast hiervoor....Maar die is ook in aantocht!!
Op een radiobeurs in Driebergen liep ik tegen een standhouder aan die frontplaten van Amroh-bouwontwerpen namaakt. Die zien er zo goed uit dat ze bijna mooier zijn dan de originele. Niet alleen het front kun je bij hem kopen, ook een bijbehorende behuizing met alle benodigde materialen.Alles van ongekende kwaliteit, prachtig!! Dus, zo'n set gekocht en de versterker nagebouwd met zo veel mogelijk originele onderdelen. Alleen de voedingstrafo is niet meer zo goed te herkennen, het is wel de originele.

Het voorblad van de handleiding voor de Proton. ( Een iets ingekorte foto)

Door op de afbeeldingen te klikken verkrijgt u een vergroting in een apart venster.

Zo ziet het geheel er uit. De twee gaatjes moeten nog gevuld worden met iets. Volgens de stuklijst zijn dat sierdopjes, bestelnummer 91.004. Misschien passen knoopcellen wel...

Vooraanzicht met de juiste knoppen, dus niet die witte. Het lampje links is een wat moderner soort maar paste wel in het gat.

De achterkant, ik weet niet of deze er bij het origineel ook zo uit ziet, meestal is zoiets van geperst papier gemaakt zwart of donkerbruin. Misschien spuit ik hem nog zwart. De Uniframe-delen zien er wat gebruikt uit, maar dat klopt ook. Een kleine afwijking van de originele uitvoering is de zekering, dat vond ik toch wel nuttig.

Een blik op de achterkant. Links de entree voor de platenspeler en rechts de luidspreker-uitgang.

De lege kast, een mooi stukje vakwerk!!!

De rechter zijkant. Het wordt aanbevolen de kleine uitgangstrafo te vervangen door een wat groter exemplaar, de U72. Hierdoor wordt het geluid nog weer wat verbeterd.

Ik heb de originele elco's van Facon gebruikt. Deze waren welliswaar niet meer te gebruiken, maar aan de onderzijde van het weerstandbordje zijn moderne, goede exemplaren gesoldeerd. De Facons kwamen uit Italie en de garanzia was 1 anno. Dus verlopen!!

Links de voorversterker met de 6AU6 of EF94, rechts daarvan de eindbuis, een 6AQ5 of EL90. De elco is na een moeizame regeneratieperiode weer bruikbaar. De trafo mist de Amroh papieren en ik zoek nog een mooier exemplaat, het is de PC100.. Onder het chassis zijn de twee draagbalkjes te zien die het geheel op de juiste hoogte in de kast brengen..

De opstelling van de componenten.

De linker kant. De "pilot"-lamp met een schuifje op een aluminium-stripje. Hier is ook goed de dikte te zien van de twee onderbalkjes.

Zo hoort het er uit te zien. Mijn bouwsel oogt toch wat onrustiger. Hier is ook te zien dat de frontplaat op afstandsbussen is bevestigd. Zo zag mijn eerste opzet er ook uit. Alleen paste het geheel zo niet in de behuizing. Dus alle potmeterasjes weer 10 mm korter gemaakt en de frontplaat direkt op de uniframe-delen gemonteerd.

De onderkant, zoveel mogelijk met draadjes gemaakt met rechte hoeken. Alleen krijg ik dat nooit echt mooi voor elkaar en eigenlijk zijn zo kort mogelijke verbindingen beter.

De bedrading vanaf de achterkant gezien. 

De versterkerkant, rechtss de voorversterker, in het midden de eindversterker en links een deel van de voeding.

De voedingskant met seleniumgelijkrichter en de potmeter met netspanningsschakelaar.

Het schema, dat is redelijk rechtaan-rechtuit. Wat nog wel bijzonder is, is de potmeter R1.Deze is voor de Bas-regeling. Het schijnt dat door de Ohmse belasting van het kristalelement van de pick-up te varieren de bassen versterkt of verzwakt worden. Je moet het maar weten. De hoge tonen worden gewoon tegengekoppeld van de anode van de eindbuis naar het stuurrooster hiervan. Verder is er aan tegenkoppeling niets gedaan. In feite zijn er veel verbeteringen mogelijk voor een dergelijke versterker en daarom is waarschijnlijk ook de Deuteron geboren.

De totale bedrading van de onderkant.

Documentatie:

pdf van het boekje "Grammofoonversterker PROTON"

 

Terug naar het paginabegin.

Flag Counter