10 Watt balansversterker met EL84's als eindbuizen

De drang om eindelijk weer eens een LF-versterker te bouwen met het "warme" geluid van vroeger was er al een hele poos. Maar ja, andere, in mijn ogen belangrijker zaken, kregen voorrang of liggen nog steeds op een afwerking te wachten. Tijd om er toch aan te beginnen

Ik had al wel ongeveer een idee van wat het zou moeten worden. In het boekje "Schakelingen voor amateurs" van Philips stond een ontwerp dat overeen komt met mijn idee├źn.
De 10 Watt HIFI-Versterker schema nr. 2004 met als HIFI-voorversterker schemanummer 2005

De hoofdversterker met long tailed pair fasedraaier.

Met deze voorversterker met veel ingangssignaal-mogelijkheden zou het een ideale versterker worden.

Ooit had ik al eens een paar chassis gemaakt voor dit soort doeleinden, dus nu een tekening gemaakt van de componentenopstelling en aan het werk gegaan om alle grotere gaten in het aluminium te maken, een aardig karwei met een bult afval, maar het is gelukt

De volgende stap is de bedrading van de gloeidraden en de eindtrap. Aangezien dat redelijk vlot verliep ook maar gelijk de fasedraaier en eerste voorversterker gemaakt en toen begon de ellende....

De eerste vorderingen van de versterker.

De achterkant met alle aansluitingen, het zijn er al wat minder dan op het schema staan.

De onderkant, na de eerste verbouwing. Met heel goede voornemens was ik aan de bouw begonnen, netjes met weerstandsbordjes, strakke, gehoekte bedrading en alle losse componenten strak horizontaal of vertikaal. Het resultaat was te voorspellen, het leek er niet op. Het probleem zat in de fasedraaier. Er kwam een vervormd, asymmetrisch signaal uit, wel keurig twee in fase gedraaide signalen, maar niet geschikt om een balans eind-trap aan te sturen. Dat woord balans moet natuurlijk ook van de aansturing komen, maar dat deed het absoluut niet.

Uitgangssignalen bij de eerste opbouw, De grote sinus ziet er goed uit, maar de kleine is te klein en vervormd. Dit gaat hem dus niet worden.


De hele boel weer afgebroken en de eindtrap wat eenvoudiger opgebouwd met kortere verbindingen, niet mooier, maar nooit verkeerd. Weer de fasedraaier opgebouwd. Maar nee, het lukte niet. Toen de fasedraaier met voorversterker op een apart test-chassis (erg handig) opgebouwd, er van alles aan gemeten maar het resultaat bleef onbevredigend. Dan maar eens een ander soort fasedraaier proberen. Ik kwam de "modified long tail" versie tegen met een ECF82 tegen.

En inderdaad, deze werkt erg mooi, een nagenoeg onvervormde sinus en een bijna gelijke amplitude op de beide uitgangen. Verder is er nauwelijks invloed op de signalen bij varierende voedingsspanningen en de versterking is ook groot. Alleen vond ik het geheel toch vrij omvangrijk en dacht dat het ook wel simpeler moest kunnen.

Nog eens allerlei schema's bekeken tot ik oude versterkers van het merk "Geloso" tegen kwam. Die gebruiken een kathodyne fasedraaier, de draaier zelf versterkt niet, dus er moet een buisje voor om het signaal wat op te krikken. Uiteindelijk is het bovenstaand schema geworden. Een schakeling die aan al mijn eisen voldoet. Geen fase-verschuivingen bij hogere of lager frequenties, kan vrij groot signaal aan en versterkt voldoende om de EL84's volledig uit te sturen. Door de anode- en kathode-weerstand kleiner te maken kunnen ook wat grotere eindbuizen aangestuurd worden. Deze fasedraaier gaat het dus worden!!!

Het keurige signaal van de Geloso kathodyne fasedraaier, het ziet er gewoon netjes uit.

Bleef de vraag waarom de eerste long tailed pair bij mij niet goed wilde werken. Dus nog een keer ( 4. keer) deze schakeling opgebouwd, zie onderstaand schema:

Tot mijn grote verbazing werkt deze nu ook goed, dat moet ook wel als je ziet waar dit principe gebruikt wordt. Wel is het zo dat de waarde van de aangelegde voedingsspanning veel (nagatieve) invloed heeft op het gedrag van de schakeling.
Ik had dus terecht geen vertrouwen in mijn bouwsels.
Achteraf blijkt dat ik door slordigheden de zaak niet draaiende kreeg, Hier onder een aantal oorzaken.
- De condensator van 100 nF die aan punt 7 van de ECC83 zit aan punt 2 aangesloten.
- Een anodeweerstand blijkt bij uitbouw intern een slechte verbinding te maken.
- EF86 gebruikt die geen EF86 is maar een PF86 met 4 Volt gloeispanning op 6,3 volt, die deed veel te nethousiast met alle gevolgen van dien. De P of F was heel slecht leesbaar.
- Slechte soldeerverbindingen door gebruik van draad dat zich slecht laat vertinnen. Ze lijken goed gesoldeerd maar blijken bij een keurige las gewoon in het omliggende tin rond te kunnen draaien.
- Een paar keer de scope-probes verwisseld, dus verkeerde meetresultaat.

De Geloso kathodyne fasedraaier wordt nu definitief ingebouwd!!!

Schema 2005 van de stuurversterker wordt ook niet gebruikt, in plaats daar van de stuurversterker van de Philips bouwdoos HF-302, daar heb ik iets meer vertrouwen in...

Vandaag, de 11 januari 2021 wordt begonnen met de nieuwe opbouw van de versterker en binnen niet al te lange tijd moet het project afgerond zijn. U wordt op de hoogte gehouden.