Communicatiemiddelen zonder antenne of lijndraden. Jazeker, ook dat soort verbindingsmethoeden behoren op deze website. Je zou ze nog kunnen gebruiken in tijden waarin alle frequentiebanden worden afgegraasd op zoek naar belangrijke berichten, maar hopelijk is dat niet nodig. Overigens is het opnemen van morsesignalen met geluid of met licht een wereld van verschil.
De hier beschreven seinlamp liep ik tegen het lijf op een ledenvergadering van de Surplus Radio Society. Het is een vroeg type draagbare signaleringslantaarn / AP 1038. (Admiralty Pattern 1038) uit het jaar1945. De lamp werd in Australie ontworpen voor de Britse Admiralty. Geproduceerd werd deze in Toronto, Canada.
Afmetingen: Ongeveer 19 cm hoog, 12,7 cm breed en 8,8 cm diep.
Gewicht: Circa 1,77 kg.
Geproduceerd door diverse Britse en geallieerde fabrikanten, waaronder Dorman & Smith Ltd en Harry Crabb (Sydney).
Uitrusting: Vaak voorzien van eenvoudige richtvizieren bovenop de behuizing voor nauwkeurige signalering.
Dit is het apparaat, een seinlamp met een trekker van een geweer om te seinen.
Dit is een compleet exemplaar met een schijf met verschillende filters. Die schijf ontbreekt bij de mijne.
Op deze foto zijn de vijf verschillende kleurfilters te zien., blauw / rood / groen / wit en transparant. Overigens is de rechtse, blauwe schijf, de groene....
De Betekenis van de 5 Kleuren
Wit (Helder): De standaardkleur voor algemene Morse-berichten. Omdat wit licht het verst draagt, werd dit gebruikt voor communicatie op de langste afstand binnen het konvooi.
Rood: Werd vaak gebruikt voor waarschuwingen of gevaar. In een konvooi kon dit duiden op de aanwezigheid van een vijand (zoals een U-boot) of een noodstop.
Groen: Signaleerde meestal een veilige status of "vrij baan". Het kon ook worden gebruikt om aan te geven dat een schip zijn positie in het konvooi had ingenomen.
Blauw: Vanwege de korte golflengte is blauw licht op grote afstand minder zichtbaar voor het menselijk oog en de vroege nachtkijkers. Het werd daarom gebruikt voor stille communicatie op zeer korte afstand tussen direct naast elkaar varende schepen om detectie door de vijand te minimaliseren.
Oranje/Amber: Deze kleur diende vaak als herkenningssignaal (identification). Het hielp schepen om elkaar te identificeren als behorend tot hetzelfde konvooi zonder de felheid van wit licht te gebruiken. Een oranje filter was trouwens niet aanwezig op deze lamp.
Waarom Verschillende Kleuren?
Stealth (Lichtdiscipline): Door filters te gebruiken, werd de felheid van de 1 Watt lamp verder gereduceerd. Blauw en rood licht zijn minder snel zichtbaar aan de horizon dan wit licht.
Identificatie (IFF): In het donker was het essentieel om snel te kunnen bevestigen of een naderend schip een vriend of vijand was. Specifieke kleurcombinaties of knippercodes fungeerden als de "parool" van de nacht.
Navigatieondersteuning: Hoewel de lantaarn primair voor signalering was, konden de kleuren rood (bakboord) en groen (stuurboord) ook incidenteel helpen bij het bepalen van de koers van een naburig schip in dichte formaties.
Het knopje aan de bovenkant is de vergrendeling van de kap waaronder zich de gloeilamp en de schakelaar bevinden. Aan de linker kant is ook zo'n knopje voor het openen van de accuhouder. Het scharnier is van die houder.
Bij het Airministry of de Army zouden ze een metalen of kunststof handvat hebben gebruikt. Bij de marine dus niet, geheel in traditie met het vele, mooie hout dat bij marineschepen werd toegepast.
Toch een mooi stukje hout.
Het is met dit soort communicatie wel zaak de lichtstraal op de ontvangende zijde te richten. Hiervoor is boven op de klep een instelbaar vizier gemonteerd. Wanneer het puntje van de korrel op de voorkant en het kijkgaatje aan de achterkant in lijn is met de tegenpartij kan er lustig op losgeseind wortden. De nauwkeurigheid is niet zo groot, dat is ook niet noodzakelijk aangezien met de golfbewegingen een schip nog wel eens behoorlijk wil slingeren.
De voorkant met de as van het filter. Daar boven de lens van het optiek. Onder de accuhouder.
Bij opengeklapte accu-houder zijn de twee aansluitingen te zien.
Een blik op het binnenwerk. De bovenste lamp is het reserve-exemplaar. De in gebruik zijnde seinlamp bevindt zich vlak voor de lens.
De lamp is een Edison Mazda 1W 2V Patt 1039A, een lamp met laag vermogen. De accu is van het 2 Volt type.
De instelbare contacten van de lichtschakelaar. Ook hier is net als bij een seinsleutel het één en ander in te stellen om het voor de seiner zo aangenaam mogelijk te maken.
Dit is het manual, gemonteerd in het deksel. Dan kun je ook niet zo gemakkelijk kwijt raken. Aan de binnenkant van het deksel staat: "Admiralty Pattern 1038. Lantern Signalling Portable. For V/S.(Visual Signalling), Year 1945. Lamp Pattern 1039. Battery Pattern 1040".
Verder heb ik geen documentatie kunnen vinden van dit mooie communicatiemiddel.