Deze seinsleutel is gemaakt door de Menominee Electrical and Mechanical Company ( Opgericht in 1892). Menominee ligt in de staat Michigan. De firma krijgt in 1919 een nieuwe naam, de Signal Electric Manufacturing Co. Ze maakten van alles op het gebied van oa. telegrafie, radio-instrumenten, kleine electromotoren, ventilatoren en draagbaar electrisch gereedschap.
Deze oefenunit voor het leren van morse seinen en opnemen stamt ongeveer uit de jaren tussen 1920 en 1940. Het lezen van telegrafie-signalen gebeurde toen in de vele gevallen met een morse-schrijver die de punten en strepen weergaf op een strook papier. De echte telegrafisten leerden echter de signalen te nemen aan de hand van het tikken van de seinsleutel, niet zoals later met een buzzer, pieper of electronische toongever.
De hier beschreven unit is er één van het eerst genoemde soort. Een seinsleutel gecombineerd met een sounder.
Door op de afbeeldingen te klikken verkrijgt u een vergroting in een nieuw venster.
Op deze afbeelding is het apparaat te zien, rechts de seinsleutel en links de sounder. De sleutel is een typisch Amerikaans ding, hoewel er geruchten in omloop zijn dat de seinsleutel gekopieerd is van een Duits exemplaar. 't Ja, de boekdrukkunst werd ook bijna tegelijkertijd uitgevonden op verschillende plaatsen op de aarde, dus zeg het maar.....
De sierlijke vormen van de sounder. Bij de eerste aanblik van dit apparaat dacht ik dat het ding diende als buzzer, dus net als bij een ouderwetse deurbel, zodra je op de knop drukt worden de spoelen bekrachtigd, maar door het verbreken van het maak-contact direct verbroken, maar bij het terugvallen van de arm weer verbonden. Het gevolg is een ratelend geluid van een hamer die tegen een bel slaat. Dus eerst gezocht hoe dat hier zou moeten werken. Ik kwam er niet uit. Verder gezocht en toen bleek dat het openen en sluiten van de seinsleutel-contacten met het klapper-relais versterkt werden.
Bovenaanzicht van het toestel. De twee bussen tussen de sounder en de sleutel dienen om de unit vast te schroeven. De onderplaat is van Mahonie-hout gemaakt.
Tussen de twee aansluitbussen linksboven is een "4" gegraveerd. Hier niet te zien, maar het staat er wel. Dit wil zeggen dat de spoelweerstand 4 Ohm is.
De onderkant met de bedrading. Vooral het punt met het soldeerklontje bracht me in verwarring. Dit is alleen gedaan om te voorkomen dat de verbindingsdraad een andere schroef kan raken. Aan de draaddikte is te zien dat er geen Ampères lopen. Bij een voedingsspaning van drie volt loopt er ongeveer 700 mA.
De unit vanaf de andere kant. De twee "mannetjes", zo werden vroeger de aansluitbussen genoemd, zijn voor de aansluiting van de twee droge batterijen van 1,5 Volt.
Er bestaan ook uitvoeringen met drie aansluitingen, hier mee kunnen twee units aan elkaar gekoppeld worden zodat je met twee personen kunt oefenen.
De uitleg van de twee uitvoeringen.
De twee in seriegeschakelde spoelen.
De sounder, deze kon overigens als apart apparaat worden aangeschaft. Met de drie instelschroeven kon de weergave van het klikken optimaal worden ingesteld.
De sounder kon ook in een resonantie-kast ( resonator) worden geplaatst. Het geluid werd hiermee versterkt en gericht afgestraald zodat een hele klas cursisten de seinen kon opnemen. Van deze resonators zijn ontzettend veel vormen en uitvoeringen geweest, de één nog fraaier dan de ander.
De merknaam is in het bewegende deel aangebracht. Dit deel werd overigens ook in een aluminium uitvoering gemaakt. Het geluid zal dan wel anders hebben geklonken.
De seinsleutel. Met de hendel kan het maak-contact worden gesloten. Waarvoor ??? Ik had er eerst nog een verklaring voor, het instellen van de buzzer, maar het is geen buzzer, dus dat kan niet. Waar dan wel voor, als je hem contact laat maken en vergeet zijn de batterijen gegarandeerd leeg. Misschien voor de twee-unit configuratie?? Moet wel haast, want het verbreek-contact van de sleutel wordt niet gebruikt. Dus wanneer de set als luisterpost wordt gebruikt moet de sleutel overbrugd worden. Dat lijkt me wel geloofwaardig, mocht iemand het beter weten, graag een e-mailtje naar pa3esy at veron.nl.
De bouwtekening !
En als extra, een pagina uit de 1939-catalogus van "Radio-Shack" met allerlei sounders en aanverwante artikelen. (pagina 62)
Dat waren nog eens prijzen, maar ja toen kostte een borreltje ook maar een stuiver. De hier beschreven set , Model M-110-4 Ohm kostte $ 2,94.
De link naar de RadioShack-catalogus van 1939.
Terug naar het begin van de pagina.
.